Circularidade máis alá do residuo

Cando falamos de sostibilidade na industria, a miúdo pensamos na reciclaxe do produto. Pero existe outra panca igual de estratéxica: facer máis eficiente o propio proceso, especialmente en etapas intensivas como o secado da madeira, onde se xeran gases e vapor de auga.

En Finvalia, esta liña de traballo céntrase nunha idea simple e potente: aproveitar o que hoxe se perde para reducir o consumo de recursos e, ademais, explorar a recuperación de compostos con potencial valor engadido.

Por que o secado é unha oportunidade?

O secado non só consome enerxía. Tamén produce correntes de gases nas que viaxan vapor de auga, que se pode recuperar, e outros compoñentes procedentes da madeira. Estes aparecen en concentracións baixas, pero resultan relevantes desde o punto de vista técnico e de mercado.

No evento Finvalia 2025 púxose o foco en que o uso eficiente da auga transcende o medioambiental e supón un factor estratéxico nun contexto de escaseza crecente e maior presión regulatoria, que pode condicionar a produción futura.

Dous enfoques complementarios dentro de Finvalia

Dentro de Finvalia, a recuperación do vapor ligado ao secado abórdase a través de dúas liñas que se reforzan entre si:

1) Recuperar auga para reutilizala nos procesos

O primeiro obxectivo é claro: recuperar esa auga para poder empregala de novo na operativa. Para iso existe un punto clave: recuperala cunha calidade apta para o seu uso, por exemplo, na produción de vapor.

O obxectivo radica en capturar a auga en condicións que permitan volver integrala de maneira segura e eficiente.

2) Aproveitar esa recuperación para extraer compostos de alto valor engadido

O segundo enfoque abre a porta a unha circularidade de alto impacto: recuperar compostos procedentes da madeira presentes neses gases de secado, con potencial valor no mercado.

Aquí o traballo formúlase de maneira progresiva e realista:

Verificar que compostos hai e en que concentracións.
Entender como cambian coa produción, por exemplo, se inflúen distintos axustes ou condicións de proceso.
Avaliar o seu valor económico e as posibles vías de recuperación.

O reto: identificar e cuantificar ben en condicións industriais

Unha das claves desta liña de traballo é que non estamos ante un laboratorio perfecto, senón ante mostras reais, complexas e con moita variabilidade.

Nas sesións do proxecto compartiuse unha aprendizaxe importante: a identificación e cuantificación precisa destes compostos pode ser difícil pola complexidade das mostras e polo elevado número de compostos diferentes presentes, cun rango mencionado de entre 20 e 30. Ademais, aparecen en concentracións baixas, da orde de mg/m³, o que fai que separalos e identificalos sexa un dos principais retos.

Este tipo de detalle explica por que, na sostibilidade industrial, o camiño adoita comezar por medir ben, continúa por entender a variabilidade e avanza despois cara ao deseño e a validación da recuperación.

Que cambia se isto funciona?

Sen prometer resultados antes de tempo, o enfoque apunta a beneficios moi tanxibles en planta:

Menor dependencia de auga nova mediante a reutilización.
Maior eficiencia de recursos, con menos perdas nas correntes de proceso.
Mellor coñecemento do proceso ao monitorizar e caracterizar os gases de secado.
E, potencialmente, unha vía para valorizar subprodutos, transformando un custo ou unha perda nunha oportunidade.

En conxunto, é unha forma de circularidade que non queda no final da vida do produto: actúa no corazón da fabricación.

Esta liña encaixa co espírito de Finvalia: aplicar innovación e, cando corresponde, intelixencia e datos para que a sostibilidade se apoie en decisións de proceso e melloras medibles.

Para máis información, consulta o post no que falamos de como se concibe a sostibilidade nas fábricas do futuro.